Live Captions / CART en schrijftolk vs automatische live ondertiteling
CART en schrijftolk vs automatische live ondertiteling: wanneer je een mens nodig hebt
Bijgewerkt op 13 november 2026
CART (Communication Access Realtime Translation) is live ondertiteling die een opgeleide persoon schrijft terwijl er gesproken wordt. In Nederland en Vlaanderen heet die persoon een schrijftolk. Vraag een schrijftolk aan als je recht hebt op een voorziening of als elk woord telt: een rechtszitting, een examen, een functioneringsgesprek, een afspraak bij de arts, een groot congres. Voor gewone gesprekken, video's, online lessen en telefoontjes is automatische live ondertiteling op je eigen computer altijd beschikbaar, veel goedkoper en zonder reservering. Op Windows doet Live Captions & Transcribe dat voor elk geluid op de pc of voor de microfoon.
Dove en slechthorende mensen horen de woorden CART of schrijftolk vaak voor het eerst als ze een school, werkgever of evenement om toegankelijkheid vragen. Het helpt om te weten wat het is, wat het niet is en waar software-ondertiteling past. Zo vraag je in elke situatie het juiste, in plaats van één hulpmiddel voor alles te gebruiken.
Wat CART en een schrijftolk zijn
Een schrijftolk (in het Engels CART provider of CART captioner) luistert naar de sprekers en schrijft alles in realtime uit, vaak met een speciaal toetsenbord dat toetscombinaties in hele woorden omzet. De tekst verschijnt binnen een of twee seconden op een scherm, laptop, tablet of via een weblink. De schrijftolk kan in de zaal zitten of op afstand meeluisteren met een gesprek of een live evenement.
- Bijna letterlijke tekst, met wie er spreekt en geluiden zoals gelach of applaus.
- Voorbereiding: namen, vaktermen en afkortingen kunnen vooraf worden ingeladen, precies waar software de meeste moeite mee heeft.
- Vooraf geboekt voor een bepaalde sessie en meestal per uur betaald.
- Een opgeschoond verslag is na de sessie vaak beschikbaar.
In de Verenigde Staten is CART een van de diensten die vaak als voorziening worden geboden onder handicapwetgeving zoals de ADA. In het Verenigd Koninkrijk heet een vergelijkbare dienst meestal speech-to-text reporting; in Nederland en Vlaanderen spreek je van een schrijftolk.
Wanneer je een schrijftolk aanvraagt
- Je hebt recht op een voorziening op school, in je studie, op je werk of bij een overheidsinstantie. Vraag de organisatie om een schrijftolk te regelen; dat is hun taak, niet de jouwe om het met een app op te lossen.
- Nauwkeurigheid heeft juridisch of medisch gewicht: rechtbank, een verhoor, een examen, een gesprek over je baan, een diagnose of een behandelplan.
- Veel vakjargon, zoals bij een hoorcollege, een technische training of een wetenschappelijk congres.
- Veel sprekers, slecht geluid of sterke accenten, waar automatische herkenning de meeste fouten maakt.
Wanneer automatische live ondertiteling genoeg is
De meeste momenten op een dag waarop ondertiteling helpt, zijn geen geboekte afspraken. Een videogesprek met familie, een webinar, een YouTube-video, een podcast, een kort telefoontje met een collega of bezoek dat in de kamer praat: daar komt geen schrijftolk bij, en er een regelen zou geen zin hebben. Hier helpt automatische ondertiteling op je eigen computer:
- Altijd beschikbaar: geen reservering, start de ondertiteling zodra er geluid is.
- Elke app: de ondertiteling volgt het geluid van de pc, niet één vergaderdienst.
- Privé: er komt niemand bij het gesprek, en anderen zien jouw ondertiteling niet.
- Lage kosten: gratis proberen, daarna minutenbundels of een abonnement in plaats van een uurtarief.
- Een reserve als een geboekte schrijftolk te laat is of de verbinding met hem wegvalt.
Schrijftolk en automatische ondertiteling op een rij
| Schrijftolk (CART) | Automatische ondertiteling op je pc | Ondertiteling in één vergaderapp | |
|---|---|---|---|
| Wie schrijft de tekst | Een opgeleide persoon | Spraakherkenningssoftware | De spraakherkenning van de vergaderapp |
| Nauwkeurigheid | Het hoogst; namen en termen vooraf voorbereid | Goed bij helder geluid; zwakker bij namen, vakjargon en door elkaar praten | Vergelijkbaar met andere automatische ondertiteling |
| Beschikbaarheid | Vooraf geboekt voor een sessie | Altijd, voor elk geluid op de pc of de microfoon | Alleen in die app, als de organisator of je abonnement het toestaat |
| Kosten | Meestal per uur | Gratis proberen, daarna minutenbundels of een abonnement | Hangt af van de app en het abonnement |
| Het best voor | Voorzieningen, juridische en medische situaties, examens, grote evenementen | Dagelijkse gesprekken, video's, lessen en ontmoetingen | Wie alleen die ene app gebruikt |
Zo stel je automatische live ondertiteling in op een Windows-pc
- Installeer Live Captions & Transcribe via de Microsoft Store. De app werkt op Windows 10 en 11; om hem te proberen heb je geen account of creditcard nodig.
- Kies de bron: computergeluid voor gesprekken, video's en online lessen, of de microfoon voor mensen die in de kamer praten.
- Maak de tekst goed leesbaar: vergroot hem tot 64 pt en kies een lichte, donkere of contrastrijke stijl.
- Druk op Start. De ondertiteling verschijnt ongeveer een seconde na het gesproken woord, en verschillende sprekers kunnen in verschillende kleuren worden getoond.
- Bewaar wat je nodig hebt: de geschiedenis wordt op de pc opgeslagen, is doorzoekbaar en kan worden geëxporteerd naar TXT of SRT.
Voor gesprekken met familie, tv en gesprekken thuis is er de uitgebreide gids over live ondertiteling voor slechthorenden op Windows (in het Engels).
Beide samen gebruiken
Een schrijftolk en automatische ondertiteling zijn geen concurrenten. Wat vaak goed werkt: een schrijftolk aanvragen voor de sessies die er het meest toe doen, zoals het wekelijkse college, een belangrijke vergadering of de hoofdlezing van een congres, en automatische ondertiteling gebruiken voor alles daartussen: het opgenomen college dat je later terugkijkt, het onverwachte teamgesprek, een video die iemand je stuurt. Als je afhankelijk bent van een schrijftolk op afstand, heb je met automatische ondertiteling bovendien iets om mee te lezen als de verbinding een paar minuten wegvalt.
Beperkingen, eerlijk gezegd
- Automatische ondertiteling maakt fouten, vooral bij namen, getallen, vaktermen, sterke accenten en mensen die tegelijk praten. Controleer alles wat belangrijk is.
- Je hebt een internetverbinding nodig zolang ze loopt.
- Ze geeft spraak weer; ze beschrijft geen muziek of geluiden zoals een schrijftolk dat zou doen.
- Ze is geen gecertificeerde toegankelijkheidsdienst en neemt niemand het recht af om een schrijftolk aan te vragen.
Ondertiteling in een andere taal nodig?
Als de spreker een taal gebruikt die je niet goed verstaat, toont Live Subtitles, onze hoofdapp, de gesproken tekst en een vertaling samen, in 50 talen, op Windows, Mac, iPhone en Android.
Probeer Live Captions & Transcribe gratis op Windows 10 of 11. Zonder account, zonder creditcard.
Downloaden in de Microsoft Store